اين مطلب را درباره "خبرنامه انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران" نوشتم و در شماره ۲۸ آن منتشر شد. در شماره قبل اين خبرنامه، سردبير محترم مطلبي نوشته بودند با عنوان "خوب، بد، كمي خوبتر". كه برخي اشاره هاي اين مطلب به آن نوشته مرتبط است.
خبرنامه شماره "خرداد و تیر 1385" به دستم رسید. شروع به مطالعه کردم. آخر عادت دارم از "ب" بسمالله تا "ن" پایان این خبرنامه را ببینم و بخوانم. رسیدم به صفحه دوم. مطلب سردبیر محترم با عنوان "خوب، بد، کمی خوبتر" را خواندم. به نظرم جالب رسید. زیرا اگر همه در این اندیشه باشیم که هر بدی را خوب و هر خوبی را خوبتر کنیم، دنیایمان گلستانی میشود، گلستانتر از گلستان سعدی. خواندم تا متوجه شدم دارم طرح پشت جلد نشریه را نگاه میکنم. اما همهاش در بین خوب و بد و خوبتر در نوسان بودم. کجایش خوب است؟ کجایش بد است؟ کجایش میتواند کمی خوبتر باشد؟ شروع به شمردن خوبهایش کردم و و دیدم دیگر انگشتانم برای شمارش کفاف نمیدهند. پس به دنبال بدهایی که میتوانند خوب باشند و خوبهایی که میتوانند کمی خوبتر باشند گشتم که هم با انگشتانم قابل حساب باشند و هم کلا گیردادن و بدبینانه نوشتن کلاس بالاتری دارد.
این آقای سردبیر هم که آنقدر سوزن و جوالدوز به آدم میزند که اگر نقدی و اشکالی ننویسی، انگار مرتکب گناه کبیره شدهای. اصلا آدم شک میکند که جریان چیست؟ هیچ بقالی اینقدر پنبه دوغ خود را نمیزند. انگار این سردبیر محترم ما وسواس انتقاد دارد که تا 5/12*5/7 سانت جای خالی در این خبرنامه نحیف پیدا میکند، التماسنامهای برای نقد مرقوم میفرماید. ما هم به خود گفتیم، قلم مفت و ایمیل مفت. در ضمن تا اوضاع به هم نریخته ما حساب ارائه مطلب خودمان به خبرنامه، که قرار است هر 16 سال یکبار نوبتمان بشود را سریعتر صاف کنیم. تا 16 سال دیگر کی مرده و کی زنده؟ این آقای سردبیر هم که مطالب معمولی ما را تا کلی سفارش و خواهش نکنیم، به این راحتیها منتشر نمیکند. پس بگذار اِپوزیسیونی بنویسیم شاید ما هم نمرهای خوب بگیریم و چند سطری از خبرنامه را مزین کنیم. بعد عینک بدبینی رو به چشم زدیم و در گوشه و کنار خبرنامه به کنکاش مشغول شدیم. الحق که هر چه گشتیم، کمتر چیزی یافتیم. گفتم: "بی انصاف نمیذاره بدبینایی مثل ما دو زار کاسب شن". خلاصه داشتم در سرازیری ناامیدی رها میشدم که "شاهد از غیب" رسید. به یه رگه سوتی برخوردم. انگار که گنجی پنهانی را یافته باشم به مرور چندباره دوصفحه آخر پرداختم. اولش ذوقزده شدم ولی بعد به خودم نهیب زدم و گفتم: "منصف باش. توی این 36 صفحه قبلی اشکال دندانگیری ندیدی، حالا چندتا اشتباه رو می خوای پیرهن عثمان کنی". بعد دوباره یاد "خوب، بد، زشتِ" سردبیر محترم افتادم و هلهلهکنان با خودم فریاد زدم "اُوریکا" و بر صفحه کلید فشردم تا نوشت:
"این یه کم بدها را خوب کنید کمی خوبتر میشود":
- در ستون دوم صفحه 38، قسمت اخبار جلسه 67 هیات مدیره انجمن در سطر آخرش از قائممقام شهرداری تهران با نام آقای "مازیار تیلچی" نام برده شده است. اسم ایشان آقای "نیلچی" است.
- در همان ستون دوم، قسمت اخبار جلسه 68، خبری از آقای "منیعزاده" در خصوص رایگیری انتخابات شاخه اصفهان درج شده که نام ایشان نیز آقای "صنیعزاده" است که یکی از معدود کتابداران شاعر هستند و به این سبب بسیار معروف هستند.
- در صفحه 39 که ابتکار بسیار جالبی به خرج داده شده است و برخی از مقالات کتابداران ایرانی که در همایشهای علمی خارج از کشور پذیرفته شدهاند، ارائه شده است باز در مقاله سوم، نام "عبدالحسین خسروی" ذکر شده است که نام صحیح ایشان "عبدالرسول خسروی" است. در ضمن نام یکی از نویسندگان یعنی آقای "دکتر سعید رضایی شریفآبادی" به کلی حذف شده است. البته این به نفع ایشان است. چون ممکن بود اسم ایشان نیز به سرنوشت دیگر اسامی دچار شده و مثلا "دکتر شریف رضایی سعیدآبادی" ذکر شود.
- در صفحه 21، سطر اول پاراگراف سوم از آقای "محمدکاظم حافظیان" نام برده شده است که نام صحیح ایشان "سید کاظم حافظیان رضوی" است.
یادم میآید در اوائل انتشار روزنامه شرق، اشتباهات زیادی در صفحات مختلف آن به چشم میخورد. رِندی در یکی از ستونهای نظرات خوانندگان نوشته بود: "ما واقعا از روزنامه شرق تشکر میکنیم که نویسنده جدیدی با نام «خورخه لوئیس پورحسن» را به ما معرفی کرده است. و منظور او «خورخه لوئیس بورخس» بود که در این روزنامه به اشتباه درج شده بود.
این چهار مورد از زاویه دید کتابدارانه نیز قابل تامل است. و آن از زاویه مستندسازی نامها در فهرستنویسی و ردهبندی است که تا مسجل نشود که در سجل یک نفر چه نوشته شده است محال است نام او بر برگه فهرستنویسی درج شود. بدبینان میپرسند، مگر خبرنامه اسم چند نفر را درج میکند که آنهایی هم که به این افتخار نائل میشوند با نام و نشانی دیگری تبلیغ شوند؟
- در صفحه 26 مطلبی ترجمه شده با عنوان "نگرش انسان دوستان" ارائه شده است که هر چه گشتیم ببینیم اصل این مطلب اصیل است و از کجا گرفته شده و آیا درخور شان ما برای مطالعه است ره به جایی نبردیم. اگر اطلاعات کاملتر و نشانی مطلب اصلی برای ترجمهها ذکر شود کمی خوبتر خواهد بود.
- باز در صفحه 39 که عنوان مقالات پذیرفته شده در همایشهای خارجی ارائه شده است، ارائه اطلاعات کتابشناختی بیشتر (تا حد ممکن و حتی با درخواست از نویسندگان مقالات)، کمی خوبتر بود.
و اما نکته آخر
نکتهای است که بسیار هم مهم است و در نقدهایی که نسبت به انجمن صورت گرفته به آن اشارههای زیادی شده است. جلسههای هیات مدیره محترم انجمن، بدون شک محور تمامی فعالیتهای انجمن است. نیازی به توضیح نیست که همه آنچه در انجمن اتفاق میافتد و باید بیافتد اول در این جلسات مطرح میشود و بعد ادامه پیدا میکند. اعضای محترم انجمن هم که هر چند سال یکبار بسته به تعهد اخلاقی و حرفهای خود حق عضویت پرداخت میکنند و هر سه سال یکبار هم افرادی را به عنوان نماینده خود انتخاب میکنند، حق دارند بدانند این نمایندگان چه میکنند. اگر چه از همان ابتدای شکلگیری انجمن همیشه و در همه جا مطرح شد که درهای انجمن به روی همه باز است و هر علاقهمندی در هر زمان که تمایل داشته باشد میتواند در جلسات هیات مدیره انجمن شرکت داشته باشد. اما حجب و حیای کتابدارانه و ایضا مشغله فراوان در خصوص رتق و فتق امور کاربران و مراجعهکنندگان تا کنون این سعادت را از جلسات هیات مدیره انجمن دریغ داشته که میهمانان عزیز کتابدار را میزبانی کند. اما چشم همه کتابداران و علاقهمندان به امور انجمن به راه این است که بدانند منتخبینی که در جلسات هیات مدیره انجمن حضور پیدا میکنند، پس از صرف چای و احیانا میوه و شیرینی به چه میاندیشند و نگاهشان به کتابداری و اطلاعرسانی ایران چگونه است؟ آیا دغدغههای آنان با دغدغههای کتابداران یکی است؟ آیا جلسات هیات مدیره انجمن بر اساس برنامههای منسجم برای پرداختن به مسائل کتابداری و اطلاعرسانی ایران پیش میرود؟ و بسیاری آیا ها و سئوالات دیگر.
اما متاسفانه هم در این شماره و هم در شمارههای گذشته همیشه سهم اندکی از خبرنامه به مباحث مطرح شده در هیات مدیره اختصاص مییابد که نزدیک به نیمی از فضای اختصاص یافته نیز به ارائه اسامی شرکت کنندگان و اطلاعات جلسات تعلق دارد. در صورتی که جا دارد مباحث مطرح شده در جلسات هیات مدیره انجمن که بعضا بسیار هم تخصصی و در عین حال جذاب برای کتابداران است با تفصیل بیشتر ارائه شوند. با این کار هم اعضا و علاقهمندان محترم از اوضاع انجمن مطلع میشوند و احساس تعلق و مشارکت بیشتری میکنند و هم بسیاری از اعتراضها و گلایهها از انجمن، که از اول تا به امروز به دلیل فقدان اطلاع از تصمیمها و برنامههای انجمن گریبانگیر انجمن بوده است، پایان مییابد.
به قول سردبیر محترم، این خبرنامه قبل از هر چیز باید حاوی خبرهای انجمن باشد و در مرحله بعد یک نشریه برای درج مقالات تخصصی. پس چه خبرهایی مهمتر از خبرهای هیات مدیره انجمن برای درج در خبرنامه.
اين مطلب در اينجا منتشر شده است:
حاجيزينالعابديني، محسن. ((بداقبالی نامها در خبرنامه انجمن کتابداری واطلاعرسانی ایران)). خبرنامه انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران، سال پنجم، شماره چهارم، مرداد و شهریور 1385. ص. 25-26.
