دل گفته ها

 چند وقت پيش از من خواستند كه سايت مركز اطلاعات و مدارك علمي كشاورزي يعني محل كار فعلي ام را بررسي كنم و راهكارهايي براي افزايش ميزان رويت و كاربري آن ارائه كنم. پس از بررسي موضوع، نكات زير را مكتوب كرده و ارسال كردم. ممكن است اين توصيه ها براي كساني كه مديريت سايت دارند يا به اين مقوله ها علاقه مند هستند، مفيد باشد. در اين نوشته سعي كردم ساده ترين و كم هزينه ترين راهكارها را كه هر كسي مي تواند به كار ببندد را معرفي كنم.

******

 پيشنهادات براي افزايش ميزان رويت و كاربري سايت

مركز اطلاعات و مدارك علمي كشاورزي

-     قطعا براي دستيابي به هدفي چون افزايش ميزان رويت و استفاده از سايت مركز، راه هاي زياد و پرهزينه اي وجود دارد. اما در اينجا برخي از راه هاي ساده و بي هزينه و در عين حال زودبازده پيشنهاد خواهد شد.

-     براي اينكه سايت مركز از غناي محتوايي برخوردار باشد و هر فرد مرتبط با حوزه كشاورزي خود را نيازمند مراجعه به آن بداند، بايد برنامه پايداري براي آن در نظر گرفته و تلاش شود تا به همه نيازهاي اطلاعاتي و علمي حوزه كشاورزي پاسخ داده شود. بنابراين با اين شعار كه "هر سئوالي پاسخي در سايت ما خواهد داشت" بايد به فكر غني سازي سايت بود.

-     اولين و مهمترين عاملي كه به افزايش ميزان رويت سايت كمك مي كند، وجود منابع اطلاعاتي غني و مورد علاقه كاربران است. اگر جنين منابعي بر روي سايت وجود داشته باشد، مطمئنا بدون نياز به تلاش فراوان، ميزان استفاده از سايت بالا خواهد رفت. براي دستيابي به اين منظور، موارد زير پيشنهاد مي شود:

o    انتشارات سازمان و مركز كتابهاي زيادي را منتشر كرده است كه گاها ديگر از مدت فروش آنها هم گذشته است. اين كتابها مي توانند مورد توجه كاربران قرار بگيرند. در صورت ارائه اين كتابها به صورت تمام متن، ميزان مراجعه به سايت افزايش چشمگيري خواهد داشت. به نظر نمي رسد كه از لحاظ قانوني هم مشكلي در ارائه اين منابع وجود داشته باشد. زيرا حقوق انتشار با سازمان است و هزينه هاي مولفين پرداخت شده است. براي اين كار مي توان دو سال را براي كتابهاي جديد در نظر گرفت و از ارائه آنها خودداري كرد. اما كتابهايي كه تا دو سال پيش منتشر شده اند را مي توان بر روي سايت قرار داد.

o    مجله پژوهش و سازندگي يكي از مهمترين مجلات علمي – پژوهشي حوزه كشاورزي است كه ارائه مقالات آن مي تواند كمك زيادي به ميزان رويت سايت مركز كند. از اين رو بايد اين مجله اكنون به صورت رايگان در جاهاي مختلفي ارائه مي شود كه مي تواند و بهتر است كه بر روي سايت مركز هم به طور موازي با ساير سايتها ارائه شده و از مزاياي آن براي بهينه سازي سايت استفاده كرد.

o    يكي از پايگاه هايي كه قبلا در مركز طراحي شده و مي تواند بسيار براي كاربران حوزه كتابداري و اطلاع رساني مفيد باشد، پايگاه نمايه دائره المعارف كتابداري و اطلاع رساني معروف به "كنت" است. اين اطلاعات قبلا بر روي سايت موجود بود اما الان حذف شده است. وجود اين پايگاه و معرفي آن مي تواند كمك زيادي به ميزان مراجعه به سايت بنمايد.

 -     از جمله مهمترين منابع اطلاعاتي مورد نياز كاربران حوزه كشاورزي دستيابي به منابع منتشر شده در اين حوزه است. در مركز منابع فراواني وجود دارند كه مي توانند مورد علاقه و استفاده كاربران باشند. اما متاسفانه به دليل مشكلي كه اغلب كتابخانه ها با آن مواجه هستند، يعني قرار گرفتن اطلاعات كتابها و منابع كتابخانه در پايگاه هاي اطلاعاتي ويژه كتابخانه اي كه قابل جستجو توسط موتورهاي كاوش نيستند، اين اطلاعات از دسترس علاقه مندان به دور مانده است. موارد زير از مهمترين فعاليتهايي است كه مي توان در اين خصوص انجام داد:

o    بدون شك منحصر به فردترين مجموعه پژوهش هاي حوزه كشاورزي كشور و جهان، يعني گزارشهاي نهايي طرح هاي تحقيقاتي كشاورزي، به زبان فارسي در مجموعه كتابخانه ما وجود دارد. اين منبع عظيم اطلاعاتي مي توان به ميزان بسيار زيادي مورد استفاده قرار گرفته و بر غناي محتوايي سايت بيافزايد. اكنون اين مجموعه در پايگاه اطلاعاتي كتابخانه قرار دارد كه شناخته شده نيست و جستجوي در آن فقط براي آنهايي كه به آن مراجعه مي كنند مقدور است و دور از دسترسي كاوشهاي عمومي اينترنت است. راه حل پيشنهادي براي استفاده از اين مجموعه اين است كه ليستي از اطلاعات كتابشناختي اين اسناد شامل (مجريان،‌ عنوان، اطلاعات نشر و...) به صورت فايل html تهيه شده و در درون سايت قرار گيرد. در ضمن برخي از قسمتهاي آن نيز داراي پيوندهايي براي رديابي شدن توسط موتورهاي كاوش باشد. به اين طريق مي توان چنين منبع عظيمي را به موتورهاي كاوش معرفي كرده و براي جستجوي عمومي در محيط اينترنت آماده كرد.

o    موارد طرح شده در خصوص گزارشهاي نهايي طرح هاي تحقيقاتي در خصوص كتابهاي فارسي و لاتين و لوح هاي فشرده نيز صدق مي كند. به اين طريق مي توان اميدوار بود كه هر كسي در محيط اينترنت جستجو مي كند بتواند بداند در درون مجموعه مركز چه منابعي وجود دارد.

در ضمن امكان دريافت پيوند از ساير سايتها و وبلاگها و نمايه شدن در موتورهاي كاوش نيز افزايش زيادي مي يابد و در نتيجه ميزان مراجعه به سايت و مركز افزايش خواهد يافت.

-     همان طور كه ذكر شد، ارائه منابع به خصوص منابع تمام متن مي تواند به بالا بردن رويت سايت كمك زيادي كند. مي توان مقالات همكاران مركز در حوزه كتابداري و اطلاع رساني يا ساير همكاران حوزه كشاورزي را دريافت كرده و بر روي سايت قرار داد. به اين طريق هم بانكي از مقالات تمام متن ايجاد خواهد شد و هم همكاران از مزاياي دسترسي ديگران به مقالاتشان بهره مند خواهند شد. در ضمن استفاده از اين مقالات نيز مراجعه به سايت را افزايش مي دهد.

-     يكي از عمده ترين روشهاي نمايه سازي اطلاعات يك وب سايت در موتورهاي كاوش، وجود پيوندهاي موجود در يك سايت است. پيوندهاي دريافتي (in-links) مهمترين نوع پيوند در اين زمينه هستند. همچنين پيوندهاي بيروني (out-links) و خودپيوندي ها (Self-link) نيز به اين روند كمك مي كنند. بنابراين بايد تلاش شود كه ميزان پيوندهاي سايت افزايش يابد.

-          سايت مركز و بخشهاي فرعي و جديد آن بايد به صورت مرتب و مداوم به موتورهاي كاوش مختلف معرفي شوند.

-          بايد سايت و بخشهاي فرعي و جديد آن در سايتها، وبلاگها،‌ گروه هاي بحث و ساير منابع مرتب به طور مرتب معرفي شوند.

-     مركز بايد تدبيري براي تبادل پيوند با سايتهاي تخصصي و مرتبط داشته باشد. براي مثال در تمامي تفاهم نامه ها يا قرار دادها تاكيد شود كه پيوند سايت مركز در سايت طرف قرارداد درج شود. يا اينكه طي نامه اي از مراكز و موسسات درخواست شود كه پيوند سايت مركز در سايت هاي آن ها درج شود.

-     در صورتي كه منابع غني روي سايت قرار بگيرد و ميزان مراجعه به سايت افزايش يابد، مي توان براي درج تبليغات بر روي سايت و درآمدزايي از اين طريق اقدام كرد.

-     از موارد ديگر قابل اشاره، كه برخي از آنها هم اكنون هم بر روي سايت وجود دارند، مي توان به ايجاد فروم اينترنتي تخصصي كشاورزي و ساير حوزها، درج اخبار روز و جذاب تخصصي، ايجاد راهنماهاي وبي مرتبط و پيوند با سايتهاي تخصصي، بانك بارگذاري نرم افزار، برخي از نمونه هاي مجلات و مقالات تخصصي موجود در مركز و ... اشاره كرد.

در پايان پيشنهاد مي شود كه كميته اي با عنوان "كميته محتوايي وب سايت مركز" تشكيل شده و به صورت تخصصي به بررسي اين پيشنهادات و راهكارهاي ديگر براي غني سازي سايت مركز بپردازد.

 محسن حاجي زين العابديني

12/12/1386

 *******

انت المحبوب

دیگر به چه کار آید سرودن از تو!

وقتی که در مقابلم ایستاده ای!

پیش از این بهانه ای بودی برای سروده هایم و اینک سروده هایم بهانه ایست برای نیم نگاه تو!

روحی که بزرگش میپنداشتم اکنون کودکیست ایستاده در برابر بزرگترین بزرگی که در عمر خویش دیده!

ایستاده با چشمانی پر از حیرت !

همه داشته هایم را برداشته ام تا بسویت بیایم و تو در شهر امن خویش پناهم دهی !

همه عمرم را سفر کرده ام اینک در ابتدای راه رسیدن به تو وا مانده ام چون کودکی که میخواهد راه رفتن بیاموزد، با پاهای لرزان خویش به امید یاری تو ایستاده ام در ابتدای راهی که انتهایش تویی، تا به یک اشارت تو فارغ و سبکبال بدود تا ته این جاده پر زحمت و رنج !

دوستی، متنی را ترجمه کرده بود و به من داد تا بخوانم. برخی راهنمائیها را برای بهتر شدن ترجمه اش برایش نوشتم که ممکن است به درد دوستانی که تازه می خواهند به کار ترجمه بپردازند بخورد.

• کار ترجمه خیلی مبتنی بر تجربه است. باید در اولین قدم عقب و دیدن اشکالات کارتان، عقب نشینی نکنید و با انگیزه فراوان ادامه دهید.
• لازم است که حتما به زبان فارسی و نگارش به این زبان، تسلط نسبی پیدا کنید تا ترجمه های فنی و تخصصی تان نیز دلنشین باشند.
• فارسی نویسی و گرایش به واژه های مناسب فارسی را فراموش نکنید.
• در ترجمه، خیلی وقتها باید متن اصلی را بعد از ترجمه کردن کنار گذاشت و به عنوان یک فارسی زبان متن را خواند. همیشه باید این پرسش را از خود پرسید که آیا من به عنوان یک فارسی زبانِ خواننده این متن، قادر هستم که مفهوم اصلی را به شیوه ای مناسب درک کنم؟ بنا بر این پرسش، باید جمله بندیها و کل نوشته را به گونه ای تغییر داد و مناسب سازی کرد که قابل درک برای هر فارسی زبان خواننده متن باشد. ضمن اینکه به متن اصلی هم وفادار بود و روح کلام متن اصلی را منتقل کرد.
• به زمان جملات در متن اصلی توجه کنید. باید ترجمه فارسی هم مطابق زمان جمله انگلیسی باشد.
• در متن فارسی تا جایی که ممکن است نباید واژه ها و عبارات انگلیسی وارد شوند. اینها باید ترجمه شوند و اگر ممکن نیست آوانگاری شده و معادل آنها حتما در پانویس درج شود. اسامی خاص هم باید در متن اصلی بیایند و حتما در پانویس معادل به زبان اصلی داشته باشند.
• در مواردی که لازم است با افزودن برخی کلمات ربط، اضافه یا حتی کلمات و عبارات فارسی، ترجمه را روان و مناسب کنید. حتی اگر این عبارات و کلمات در متن اصلی موجود نباشند. این ممکن است به دلیل تفاوتهای زبان ما با زبانهای دیگری که از آنها ترجمه می کنیم باشد.
• پاراگراف بندی، علائم و شکل جملات باید با متن اصلی هماهنگ باشد.
• بهتر است اعداد به صورت حرفی در متن فارسی ارائه شوند.
• در صورتی که مقدور است نمودارها یا الگوها، به فارسی ترجمه شوند.
• شرح تصاویری که در متن اصلی وجود دارند، حتما ترجمه شده و در زیر تصاویر در متن فارسی اضافه شوند.
• اگر مقدور است، عناوین کتابها و آثاری که در متن به عنوان مثال آمده است را نیز به فارسی ترجمه کنید. این کار درک خواننده فارسی زبان را از متن افزایش می دهد.